پيامبر و ائمه اطهار

اهميت و فضيلت انتظار فرج
به مناسبت 15 شعبان؛ سالروز ولادت باسعادت حضرت قائم (عج)
جمعه 16 مرداد 1388 - 9:37:47 PM
  بزرگنمایی:

نويسنده: عليرضا تاجريان
در اين مبحث سعي مي کنيم به اهميت مقوله انتظار به طور اجمال بپردازيم. در اهميت انتظار همين بس که  بدانيم انتظار فرج، برترين اعمال است.براي درک بهتر موضوع به سيره ائمه اطهار (ع) و رسول اکرم (ص) مراجعه مي کنيم. 
 مردي از امير‌المؤمنين عليه السّلام پرسيد: «كدامين اعمال، نزد خداوند عزّوجلّ، محبوب‌تر است؟» حضرت فرمودند: «انتظار فرج».
رسول اکرم (ص) در اين مورد مي‌فرمايند: «افضل العبادة انتظار الفرج»
برترين عبادت انتظار فرج است.
پيغمبر اكرم (ص) در جاي ديگر در مورد انتظار فرج چنين مي فرمايند: «آن كسي كه منتظر ظهور امام دوازدهم باشد، مانند كسي است كه شمشير كشيده و در پيشگاه رسول خدا از وي دفاع مي‌كند».
امام سجّاد (ع) نيز در اين باره مي‌فرمايند: «مردمي كه در زمان غيبت امام‌زمان (عج) به سر مي‌برند و معتقد به امامت و رهبري آن حضرت بوده و منتظر ظهور و قيامش هستند، از بهترين و برترين مردم هر زمان مي‌باشند و خداوند آنان را در آن زمان همچون مجاهداني قرار داده كه با شمشير در پيشاپيش رسول خدا (ص) با دشمن مي‌جنگند و در حقيقت مردان خالص و شيعيان ما چنين افرادي هستند كه در آشكار و نهان مردم را به سوي خدا دعوت مي‌كنند».
در جاي ديگر امام سجاد (ع) مي فرمايند :«بي ترديد مردم زمان غيبت مهدي «عج»كه به امامت او معتقدند و در انتظار ظهورش هستند از مردم زمان هاي ديگر افضل و برترند ،زيرا خداي تبارك و تعالي به آنان عقل و درك و شناختي داده است كه غيبت بر ايشان به مانند ظهور است .(چون امام را باور دارند و به مانند زمان ظهور به خدمت گذاري مشغولند )خداي متعال آنان را در آن زمان هم درجه ي افرادي قرار مي دهد كه در ركاب رسول خدا (ص) شمشير مي زده اند.
آنان در حقيقت داراي نيتي پاك و شيعيان راستين ما بوده و در پنهان و آشكارا مردم را به سوي خداي عزوجل مي خوانند.»
حال که با اهميت انتظار آشنا شديم به بررسي فضيلت انتظار مي پردازيم؛ به اين موضوع که انتظار فرج چه فضيلت هايي را براي فرد و جامعه به همراه دارد. براي اين منظور به فضيلت انتظار را در ابعاد مختلف مي پردازيم.
1- بُعد توحيد
انتظار، در ماهيّت خود، انسان منتظر را متوجّه مبدأ عالم، خداي جهان و سرچشمة همة هست‌ها و هستي‌ها مي‌كند. چگونه ممکن است انسان منتظر انتظار ظهور مهدي (عج) را داشته باشد اما به درگاه خدا روي نياورد اين مسئله با هيچ منطقي مطابقت نمي کند. آري انتظار فرج باعث مي شود که انسان همواره خدا را ناظر بر اعمال و کردار خويش بيابد و براي تعجيل در ظهور مهدي (عج) دست استجابت به سوي ايزد يزدان بلند کند.
2- بُعد نبوّت
منتظران، ‌چشم به راه كسي هستند كه در او صفات و آثار پيامبران گرد آمده است و هنگامي كه ظاهر گردد، آن آثار در او ديده خواهد شد. منتظران ظهورآن امام غايب اعتقاد دارند که وقتي مهدي (عج) بيايد رسالت تمام انبياء الهي را به پايان مي رساند.
3- بُعد قرآن
مهدي (عج)، زنده‌كنندة همة احكام قرآن است. انسان منتظر، همواره اين آرمان را در دل زنده نگه مي‌دارد كه روزي با ظهور مهدي آل محمّد (ص) و آخرين خليفة آورندة قرآن، احكام قرآن جاري شود و قرآن در سراسر جهان حاكميّت يابد و كتاب آسماني، برنامة زندگي انسان زميني گردد. منتظران اعتقاد دارند که با ظهور آن حضرت شناخت آنها از احکام قرآن کامل مي شود. امام صادق (ع) در اين مورد  فرمودند: «علم بيست و هفت حرف است كه تا زمان ظهور، بيش از دو حرف آن كشف نمي‌شود».
4- بُعد امامت
مهدي (عج)، مظهر جاري امامت، قطب‌نماي حركت در اقيانوس بزرگ هستي و مشعل راه حيات و تكليف است. وجود مهدي (عج) و انتظار ظهور او، بزرگ‌ترين تأكيد بر اصل اعتقادي امامت و رهبري است.
5- بُعد عدل
انتظار مهدي (عج)، انتظار ظهور عدل است: عدل جهاني، آفاقي و انفسي. مهدي (عج) تجسّم اعلاي حق و تحقّق والاي عدل است. اوست كه جهان آكنده از بيداد را آكنده از داد مي‌سازد و عدل خدايي را در همه‌جا و همه‌سو سرايت مي‌دهد و او مظهر دادگري فراگير است.منتظران ظهورش به اين امر اعتقاد دارند که عدل امام زمان (عج) يک عدل الهي و کامل است يعني عدلي است که در آن حجت بر تمام امت ها تمام شده و وقتي مهدي (عج) بيايد هيچ عذر و بهانه اي پذيرفته نيست و فقط عدل و داد حکم خواهد راند. 
 6- بُعد معاد
براي درک بهتر موضوع، فضيلت انتظار در بعد معاد را از سه جهت بررسي مي کنيم.
جهت اوّل: اينكه مهدي (عج)، به هنگام ظهور، ستمگران را كيفر مي‌دهد، ظالمان را به سزاي اعمال خود مي‌رساند، مؤمنان را عزيز مي‌دارد و رحمت الهي را به سزاواران مي‌چشاند و اين خود نمونه‌اي است از چگونگي معاد و رستاخيز.
جهت دوم: اينكه به هنگام ظهور مهدي (عج)، گروهي از پاكان و پليدان به جهان باز مي‌گردند و به تعبير قرآن كريم: «از هر امتي، دسته‌اي را باز مي‌گردانيم» و يومَ نَحشر مِن كلِّ امَّةٍ فَوجاً. (نمل/83) و اين خود قيامت صغرايي است و نشانه‌اي است براي قيامت كبري.
جهت سوم: اينكه ظهور مهدي (عج)، از «اشراط ساعت» است؛ يعني علائم قيامت. يكي از علائم و نشانه‌هاي حتمي قيام قيامت و فرا رسيدن رستاخيز، ظهور مهدي (عج) است. مهدي (عج)، پيش از قيامت مي‌آيد و تا او نيايد و حكومت عدل را در جهان بر پاي ندارد، عمر جهان به سر نمي‌رسد و قيامت برپا نمي‌گردد.
7- بُعد دين‌داري
«از ويژگي‌هاي انسان منتظر، دين‌داري است و ديانت‌پيشگي. انسان در دوران غيبت بايد با مواظبت بيشتر، به امر دين خود و صحّت اعمال خود بپردازد و از هر گونه سستي، انحراف و فتور دوري گزيند و اگر ابتلايي يافت به زودي باز گردد».(1)
مگر انتظار فرج چيزي جز نگهباني ايمان، در درون تاريكي‌ها است. مگر نه اين است که هر کس بميرد در حالي که امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهلي مرده است.آري انتظار فرج همان شناخت امام زمان (عج) مي باشد و اين شناخت حاصل نمي شود مگر با دين داري. چرا که هر چقدر اين انتظار طولاني مي شود منتظر حقيقي بايد مشتاق تر گردد و ياس و نوميدي در او رخنه نکند. و اين همان دين داري است.
 8- بُعد پارسايي
چگونه ممکن است انسان منتظر، انتظار ظهور منجي عالم بشريت را داشته باشد اما خود را به سيماي منتظران آن حضرت شبيه نسازد. چرا که منتظران ظهورش پارسايان در شب و روزند. 
9- بُعد امر به معروف و نهي از منكر
آيا ممكن است كه حضرت براي اصلاح جوامع بشري، هر نوع سختي و دشواري انقلاب و قيام و نيز مشقّات غيبت چند ساله را تحمّل كند امّا پيروان و شيعيان او در بي‌تفاوتي كامل به سر برند و علي‌رغم مسير قهقرايي جامعة انساني، از هر گونه حركت اصلاحي دوري گزينند و در رفاه و آسودگي، فارغ از خطراتي كه دين و دين‌داران را تهديد مي‌كند زندگي را بگذرانند و از همه مهمتر دو اصل دين، يعني امر به معروف و نهي از منكر را متروك گذارند؟
رضا و خوشنودي مهدي (عج) در آن است كه «معروف» عملي شود و «منكر» ترك گردد. پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله و سلّم فرمودند: «حال آن كسان خوش است كه در غياب مهدي نيز به او اقتدا كنند؛ شاخص اين اقتدا هم امر به معروف و نهي از منكر كردن است».(2)
10- بُعد اخلاق اسلامي
منتظران ظهور آن حضرت خوب مي دانند که تا وقتي جامعه منتظر آمادگي ظهور مهدي (عج) را نداشته باشد آن حضرت ظهور نخواهد کرد.جامعة منتظر بايد جامعه‌اي اسلامي باشد و انسان منتظر بايد داراي اخلاق اسلامي باشد.تا آمادگي فکري، فرهنگي و اجتماعي براي ظهور آن حضرت فراهم گردد.
11- بُعد آمادگي نظامي
منتظران ظهور مهدي (عج) اعتقاد دارند که روزي که مهدي (عج) بيايد با طاغوتيان پيکار خواهد کرد و در اين راه منتظران حقيقي او را ياري خواهند کرد بنابراين منتظران خوب مي دانند که بايد هميشه آمادگي نظامي و نيروي سلحشوري داشته باشند تا به هنگام طلوع حق، به صف پيكارگران ركاب مهدي (عج) بپيوندند و در آن نبرد بزرگ حق و باطل حماسه بيافرينند و كمك رسانند و حضور فعّال داشته باشند.
 12- تمرين رياضت
منتظران با اخلاص در مرحلة تربيت نفس و خودسازي بايد به امر ديگري نيز توجّه كنند؛ توجّهي عميق؛ و آن، تمرين زندگي‌اي است ساده و دور از رفاه و تن‌آساني؛ تا بدين‌گونه با زندگي پيشواي قيام، هماهنگ گردند و تاب پيروي را پيدا كند.
روح پارسايي و پايداري، زهد و بي‌نيازي، قدرت و مردانگي، شهامت و بي‌باكي و نظامي‌گري و سلحشوري به وفور وجود داشته باشد. انسان منتظر، بايد اين خصلت‌ها را در خويشتن پديد آورد و بپرورد و به اصطلاح روز، يك فرد ساختة انقلابي و يك چريك آماده باشد. هيچگونه ضعف، سستي، اميال و علايقي نبايد شخصيّت صخر‌ه‌سان انسان منتظر را دستخوش قرار دهد».(3)
13- بسيج عمومي
منتظران ظهور مهدي (عج) بايد براي تعجيل در ظهور آن حضرت، اتّحاد و همكاري و هماهنگي داشته باشند و از هر گونه تفرقه و دوگانگي كه امروزه به شدّت جامعة اسلامي را تهديد مي‌كند پرهيز كنند؛ چرا كه عدم اين امر باعث به تأخير افتادن ظهور مي‌گردد.
«انتظار، يك بسيج عمومي است. مكتب تشيّع علوي، در عصر انتظار، پيرواني مي‌خواهد هميشه آماده و همواره در سنگر؛ هميشه آماده از نظر قدرت‌هاي ايماني و روحي، نيروهاي بدني و سلاحي، تمرين‌هاي عملي و نظامي، پرورش‌هاي اخلاقي و اجتماعي و سازماندهي‌هاي سياسي و مردمي. آمادگي عمومي و هميشگي، جوهر اصلي انتظار است.»(4)

پاورقي:
1- خورشيد مغرب، ص 270
2- خورشيد مغرب، ص 272
3- خورشيد مغرب، ص 283
4- خورشيد مغرب، ص 288
 

منابع:
1- حكيمي، محمّد رضا، خورشيد مغرب، نشر فرهنگ اسلامي، تهران،73
2- راز نيايش منتظران، آيت الله سيّد محمّد تقي موسوي اصفهاني، نوبت دوم، پاييز 1374
3- مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، ج 8
4- زندگي و قيام حضرت مهدي، سيّد جمال الدين حجازي، چاپ اوّل، نيمة شعبان 1404 هجري قمري

استفاده از این مطلب با درج نام نویسنده و ذکر منبع بلامانع است.
  سایر مطالب