امام و رهبري

رازهاي موفقيت امام (ره) از نگاه رهبري
سه شنبه 11 خرداد 1389 - 10:12:59 AM
  بزرگنمایی:

نويسنده: عليرضا تاجريان
اشاره: سخن گفتن از افکار و انديشه هاي امام خميني (ره) به عنوان يک دانشمند و عارف برجسته در عرصه سياست و مبارزه، بدون شناخت بنيان هاي فکري ايشان ميسر نيست چرا که ايشان در عصري که ورود به ميدان هاي سياست، دور شدن از اسلام به شمار مي آمد و سياست، حيله و فريب تلقي مي شد، اعلام کرد که اسلام با سياست پيوندي ناگسستني دارد.
براستي رازهاي موفقيت حضرت امام خميني (ره) در چيست؟
امام خميني (ره) بزرگمردي بود که با دركي واقع بينانه از روابط پيچيده انسان معاصر، مسائل اساسي زندگي بشر را مورد توجه قرار داد و با شخصيت عظيم و خردمندانه خود، حصار ترس و  خودباختگي را شكست تا ملتي را از بند ستم و ديكتاتوري برهاند و با رهبري و شجاعت کم نظير خويش ملت ايران را به آزادي و سربلندي رساند.
او رهبر،  معلم و پايه گذار انقلاب اسلامي است كه پديده مهم عصر ما ناميده شده است درخشش او در اين انقلاب تا آنجاست كه به تعبير رهبر انقلاب اسلامي، حضرت آيت الله خامنه اي، انقلاب اسلامي بي نام خميني در هيچ كجاي جهان شناخته شده نيست.
نيکوست که سخن کوتاه کنيم و امام را از نگاه يار نزديک ايشان بشناسيم و با رازهاي موفقيت و ويژگي هاي مکتب سياسي آن بزرگوار از نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامي آشنا شويم.
 

رازهاي موفقيت امام از نگاه رهبري
حضرت آيت الله خامنه اي رهبر معظم انقلاب اولين راز موفقيت امام را ارتباط ايشان با خداي يگانه مي¬دانند؛ «امام خميني بدين خاطر توانست اين حرکت عظيم را در دنيا بوجود آورد، که با خدا ارتباط داشت و دراين راه ملاحظه هيچ چيزي را نمي کرد. امروز که او درميان ما نيست، سيل اعترافها و تعريفها سرازير شده و همه دنيا به اقدام عظيم او که اقيانوس انسانها را به حرکت درآورد، معترفند. به اعتقاد من، اخلاص و توجه و اتصال به خدا مهمترين رمز موفقيت او بود. ايشان توانست معناي «اياک نستعين» - فقط از تو ياري مي خواهيم - را در عمل خود مجسم کند. وقتي يک انسان، خود را به اقيانوس بي پايان وصل مي کند، ديگر هيچ عاملي وجود ندارد که بتواند بر او فائق آيد.»1
حضرت آيت الله خامنه اي، علت اقتدار و ماندگاري مردان الهي را ارتباط با خدا و کار براي خدا مي دانند و مي فرمايند:« راز قدرت معنوي و رمز «عظمت و نفوذ» رو به افزايش امام خميني (ره) اين است که آن شخصيت بزرگ در همه کارها فقط خدا را ديد و در راه او مجاهدت کرد و خدا نيز همانگونه که در قرآن وعده داده است هميشه با او بود.…علت آرامش خاطر و تزلزل ناپذيري امام در همه لحظات به ويژه مقاطع سخت و حساس کشور و حتي در لحظه عروج به سوي پروردگار همين ارتباط و اتصال با خدا بود.»2
رهبر انقلاب اسلامي در تشريح عوامل توفيقات امام خميني، ايمان كامل به نصرت الهي را مهمترين عامل برمي شمارند و مي فرمايند: بر اساس يك حقيقت قرآني هركس خداوند را ياري كند خداوند در مقياسي عظيم او را نصرت مي كند و امام با ايمان كامل به اين قانون الهي، با تلاش بي وقفه براي تحقق دين خدا يعني آباد كردن دنيا و آخرت ملت ايران، به نصرت خدا برخاست و پروردگار نيز متقابلاً، امام را به حركتي معجزه‌آسا و استقرار نظامي مبتني بر اسلام نصرت بخشيد.»3
رهبر معظم انقلاب اسلامي، يکي ديگر از رازهاي موفقيت حضرت امام خميني (ره) را «مردمي بودن ايشان مي دانند که از «اصل اسلام» نشأت مي گيرد.
مقام معظم رهبري در اين خصوص مي فرمايند: « امام وارد صحنه شد، وسط ميدان آمد، ميان مردم بود، با مردم حرف زد، اصول خود را براى مردم تبيين كرد و آنها را به ايمان روشن‏بينانه و آگاهانه‏اى مثل ايمان خود رساند؛ آن‏گاه ايمان و انگيزه مردم و تعاليم اسلام، معركه را به سود حقّ و حقيقت تمام كرد. ديگران نمى‏توانستند و نتوانستند اين مرحله دشوار را پيش ببرند؛ اما امام توانست. ملت ايران به اين اصول اعتقاد پيدا كرد، ايمان آورد و در راه آن به مجاهدت پرداخت. نتيجه اين شد كه اوّلاً نظام اسلامى على‏رغم همه كارشكنيها و دشمنيها به پيروزى رسيد و روزبه‏روز تا امروز ريشه‏دارتر شد و ثانياً فكر تحقّق و حيات دوباره اسلام و نجات امّت اسلامى از ظلم و استكبار قدرتهاى مستكبر، در مرزهاى اين كشور محدود نماند.»4
« محور همه اصول و قواعد كار امام بزرگوار ما در دو چيز خلاصه مى‏شد: اسلام و مردم. اعتقاد به مردم را هم امام بزرگوار ما از اسلام گرفت. اسلام است كه روى حقّ ملتها، اهميت رأى ملتها و تأثير جهاد و حضور آنها تأكيد مى‏كند؛ لذا امام بزرگوار محور كار را اسلام و مردم قرار داد؛ عظمت اسلام، عظمت مردم؛ اقتدار اسلام، اقتدار مردم؛ شكست‏ناپذيرى اسلام، شكست‏ناپذيرى مردم.»5
مقام معظم رهبري، «مکتب سياسي امام» را يکي ديگر از عوامل توفيق بنيانگذار کبير انقلاب اسلامي مي دانند و مي فرمايند:« يکي ديگر از تعيين کننده ترين رازهاي موفقيت امام، در مکتبي است که عرضه کرد و توانست آن را بصورت يک نظام دربرابر ديد مردم جهان قرار دهد. مکتب سياسي اي که امام مطرح کرد، براي بشريت و براي دنيا حرف تازه دارد و راه نو پيشنهاد مي کند. در مکتب سياسي امام، معنويت و سياست درهم تنيده است. امام خود نيز سياست و معنويت ، سياست و اخلاق و سياست و عرفان را با هم داشت. شاخص ديگر مکتب امام، اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم است. ازنظر امام، هويت انساني، هم ارزشمند و داراي کرامت است و هم قدرتمنند و کارساز/ به همين دليل آراء و نظرات مردم بايد در اداره سرنوشت بشر و جامعه، نقش اساسي ايفا کند .... »6

ويژگي هاي مکتب سياسي امام از نگاه رهبري
چنان که گفتيم مقام معظم رهبري يکي از رازهاي موفقيت حضرت امام خميني (ره) را مکتب سياسي ايشان مي دانند. پس چه نيکوست که با مکتب سياسي امام راحل از نگاه يار نزديک ايشان آشنا شويم.
1- پيوند سياست با معنويت
رهبر معظم انقلاب اسلامي شاخص هايي را براي مکتب سياسي بنيانگذار کبير انقلاب اسلامي بر مي شمارند که اولين شاخص «پيوند سياست با معنويت» در مکتب سياسي امام است.
مقام معظم رهبري در اين خصوص مي فرمايند:
« مکتب سياسي امام داراي شاخصهايي است. من امروز چند خط از خطوط برجسته‏ي اين مکتب را در اين‏جا بيان مي‏کنم. يکي از اين خطوط اين است که در مکتب سياسي امام، معنويت با سياست در هم تنيده است. در مکتب سياسي امام، معنويت از سياست جدا نيست؛ سياست و عرفان، سياست و اخلاق. امام که تجسم مکتب سياسي خود بود، سياست و معنويت را با هم داشت و همين را دنبال مي‏کرد؛ حتّي در مبارزات سياسي، کانون اصلي در رفتار امام، معنويت او بود. همه‏ي رفتارها و همه‏ي مواضع امام حول محور خدا و معنويت دور مي‏زد. …  حرف نوي مکتب سياسي امام بزرگوار ما براي دنيا اين است که در همه‏ي ارکان برنامه‏ريزي‏هاي يک قدرت سياسي، سياست با معنويت، و قدرت با اخلاق همراه شود و اصول اخلاقي مورد مراعات قرار گيرد. شاخص اول از شاخصهاي اساسي مکتب سياسي امام اين است.»7
2- اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم
دومين شاخص مکتب سياسي حضرت امام از نگاه مقام معظم رهبري، «اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم» است؛
« شاخص دوم، اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم است؛ هم کرامت انسان، هم تعيين‏کننده بودن اراده‏ي انسان. در مکتب سياسي امام، هويت انساني، هم ارزشمند و داراي کرامت است، هم قدرتمند و کارساز است. نتيجه‏ي ارزشمندي و کرامت داشتن اين است که در اداره‏ي سرنوشت بشر و يک جامعه، آراء مردم بايد نقش اساسي ايفا کند. لذا مردم‏سالاري در مکتب سياسي امام بزرگوار ما - که از متن اسلام گرفته شده است - مردم‏سالاري حقيقي است؛ مثل مردم‏سالاري امريکايي و امثال آن، شعار و فريب و اغواگري ذهنهاي مردم نيست. … در مکتب سياسي امام رأي مردم به معناي واقعي کلمه تأثير مي‏گذارد و تعيين کننده است. اين، کرامت و ارزشمندي رأي مردم است. از طرف ديگر امام با اتکاء به قدرت رأي مردم معتقد بود که با اراده‏ي پولادين مردم مي‏شود در مقابل همه‏ي قدرتهاي متجاوز جهاني ايستاد؛ و ايستاد. در مکتب سياسي امام، مردم‏سالاري از متن دين برخاسته است؛ از «امرهم شوري بينهم» برخاسته است؛ از «هو الّذي ايّدک بنصره و بالمؤمنين» برخاسته است. ما اين را از کسي وام نگرفته‏ايم.»8
3- نگاه بين المللي و جهاني
 رهبر معظم انقلاب ويژگي ديگر مکتب امام را، نگاه بين المللي و جهاني آن ذکر مي كنند؛
« شاخص سوم از شاخصهاي مکتب سياسي امام، نگاه بين‏المللي و جهاني اين مکتب است. مخاطب امام در سخن و ايده‏ي سياسي خود، بشريت است؛ نه فقط ملت ايران. ملت ايران اين پيام را به گوش جان شنيد، پايش ايستاد، برايش مبارزه کرد و توانست عزت و استقلال خود را به‏دست آورد؛ اما مخاطب اين پيام، همه‏ي بشريت است. … مکتب سياسي اسلام فکر درست و سخن نوي خود را با تبيين در فضاي ذهن بشريت رها مي‏کند و مثل نسيم بهاري و عطر گلها در همه‏جا مي‏پيچد.»
مقام معظم رهبري در ادامه تصريح مي کنند:«مخاطب امام در سخن و ايده سياسي اش فقط ملت ايران نبود، بلکه او بشريت را مخاطب پيام خود قرار مي داد. پاسداري از فرهنگ و موازين انساني و همچنين عدالت اجتماعي، از مهمترين و اصلي ترين خطوط مکتب سياسي امام خميني است. مجموع اين عوامل، موجب موفقيت امام در دستيابي به اهدافش شد و محبت او را در قلبها نشاند. امام خميني (ره) اين نکته را به مردم يادآور شد كه اسلام دلها را جذب و جمع مي کند و نيرويي عظيم و شکست ناپذير بوجود مي آورد.»9
4- پاسداري از ارزشها
يار نزديک امام، ديگر ويژگي مکتب سياسي آن بزرگوار را «پاسداري از ارزشها» مي دانند؛
« شاخص مهم ديگر مکتب سياسي امام بزرگوار ما پاسداري از ارزشهاست، که مظهر آن را امام بزرگوار در تبيين مسأله‏ي ولايت‏فقيه روشن کردند. … پاسداري و ديده‏باني حرکت کلي نظام به سمت هدفهاي آرماني و عالي‏اش، مهمترين و اساسي‏ترين نقش ولايت‏فقيه است. امام بزرگوار اين نقش را از متن فقه سياسي اسلام و از متن دين فهميد و استنباط کرد.…  ضابطه‏هاي رهبري و ولايت‏فقيه، طبق مکتب سياسي امام بزرگوار ما، ضابطه‏هاي ديني است؛ مثل ضابطه‏ي کشورهاي سرمايه‏داري، وابستگي به فلان جناح قدرتمند و ثروتمند نيست. … در مکتب سياسي اسلام، ضابطه، اينها نيست؛ ضابطه، ضابطه‏ي معنوي است. ضابطه عبارت است از علم، تقوا و درايت. علم، آگاهي مي‏آورد؛ تقوا، شجاعت مي‏آورد؛ درايت، مصالح کشور و ملت را تأمين مي‏کند؛ اينها ضابطه‏هاي اصلي است برطبق مکتب سياسي اسلام.» 10
5- عدالت اجتماعي
رهبر معظم انقلاب اسلامي «عدالت اجتماعي» را ديگر ويژگي مکتب سياسي حضرت امام خميني (ره) مي دانند؛
« آخرين نکته‏يي که به‏عنوان شاخصه‏ي مکتب سياسي امام عرض مي‏کنم، مسأله‏ي عدالت اجتماعي است. عدالت اجتماعي يکي از مهمترين و اصلي‏ترين خطوط در مکتب سياسي امام بزرگوار ماست. در همه‏ي برنامه‏هاي حکومت - در قانونگذاري، در اجرا، در قضا - بايد عدالت اجتماعي و پُر کردن شکافهاي طبقاتي، مورد نظر و هدف باشد. اين‏که ما بگوييم کشور را ثروتمند مي‏کنيم - يعني توليد ناخالص ملي را بالا مي‏بريم - اما ثروتها در گوشه‏يي به نفع يک عده انبار شود و عده‏ي کثيري هم از مردم دستشان خالي باشد، با مکتب سياسي امام نمي‏سازد. پُر کردن شکاف اقتصادي در بين مردم و رفع تبعيض در استفاده‏ي از منابع گوناگون ملي در ميان طبقات مردم، مهمترين و سخت‏ترين مسؤوليت ماست. همه‏ي برنامه‏ريزان، قانونگذاران، مجريان و همه‏ي کساني که در دستگاه‏هاي گوناگون مشغول کار هستند، بايد اين را مورد توجه قرار دهند و يکي از مهمترين شاخصهاي حرکتِ خود به‏حساب آورند.»11
خصوصيات بارز امام از نگاه رهبري
رهبر معظم انقلاب اسلامي «صبر» و «يقين» را از جمله خصوصيات بارز حضرت امام خميني (ره) مي دانند و مي فرمايند:
« خداي متعال در سوره سجده، مي فرمايد کساني که دو خصوصيت صبر و يقين را در خود بوجود آورند، به اين موهبت بزرگ دست مي يابند که خداي متعال زمام هدايت مجموعه هاي انساني را به آنها مي سپارد... امام راحل ما  اين تجديد کننده حيات اسلام درميان ملتها، از اين دو خصوصيت (صبر و يقين) برخوردار بود . او اميد مستضعفان بود که به مسلمانان قوت و شوکت و به جهان اسلام نيرو و حرکت بخشيد. باورهاي شرک آلود را زدود و به همه فهماند که انسان کامل شدن و علي وار زيستن، افسانه نيست. او در ملتها اين باور را ايجاد كرد که قوي شدن و گسستن از بند اسارت و ايستادگي دربرابر سلطه گران ممکن است.» 12
ياز نزديک امام و تداوم بخش راه ايشان صفات ديگر آن بزرگوار را اين گونه بيان مي دارند:
« آن بزرگوار، قوت ايمان را با عمل صالح ، شجاعت اخلاقي را با دورانديشي و حکمت،  صراحت بيان را با صدق و متانت،  صفاي معنوي را با هوشمندي و کياست،  ابهت و صلابت رهبري را با عطوفت،  و ساير خصلتهايي را که مجموعه آن درطول سالها بندرت ممکن است در انسان بزرگي جمع شود، همه را با هم داشت ... حقيقتاً براي انسان بي نظيري مثل امام عزيز ، جا دارد که هوشمندترين ذهنها و صاف ترين دلها و جانها از احساس تعظيم و تکريم نسبت به او سرشار شوند. فرق است ميان شخصيتي که بخاطر مقام و سمت ظاهريش مورد احترام واقع شود، با کسي که شخصيت و عظمت وجوديش، هر انسان هوشمندي را به تعظيم و تکريم وادار مي کند. امام عزيز ما از اين نوع انسانها بود.»13
 « از روز اوّل تا روزهاى آخر عمر، امام بزرگوار روى قشرهاى مستضعف، پابرهنه‏ها و محرومان تكيه كرد. بارها و بارها در آغاز تشكيل نظام اسلامى و در طول ده سال عمر با بركتش در مقام رهبرى نظام اسلامى، به مسؤولان و به همه ما تأكيد كرد كه بايد رعايت حال ضعفا را بكنيد؛ شما مرهون طبقه پابرهنه اين كشوريد. عزيزان من؛ ملت بزرگ ايران! هر جا و در هر موردى ما به اين توصيه امام توجّه نموديم و در برنامه‏ريزيها، قانونگذاريها، اجرا و عزل و نصبها، به اين نصيحت عمل كرديم، پيروزى نصيب ما شد.»14
مهمترين کاري که امام براي اسلام انجام داد
رهبر معظم انقلاب اسلامي، مهمترين کار حضرت امام خميني (ره) را «احياي اسلام» در سطح دنيا مي دانند و مي فرمايند:
« مهمترين كارى كه امام بزرگوار ما در سطح دنياى اسلام انجام داد، اين بود كه ابعاد سياسى و اجتماعى اسلام را احياء كرد. … امام حقايق فراموش‏شده اسلام را احياء كرد؛ عدالتخواهى اسلام را سرِ دست بلند كرد؛ ضدّيت اسلام را با تبعيض و اختلاف طبقاتى و اشرافيتها علنى كرد.»15 
مهمترين کاري که امام براي مردم انجام داد
مقام معظم رهبري مهمترين کار امام راحل درباره مردم را تبيين مفهوم «مردم سالاري» مي دانند و مي فرمايند:
« در مورد مردم، مهمترين كارى كه امام كرد، اين بود كه مفهوم مردم‏سالارى را از چيزى‏كه طرّاحان دمكراسى غربى و عوامل آنها در صحنه‏هاى عملى مى‏خواستند نشان دهند، به‏كلّى دور كرد. سعى آنها اين بود كه اين‏طور القاء كنند كه مردم‏سالارى با دين سالارى و ديندارى سازگار نيست. امام اين مفهوم باطل را زايل كرد و مردم‏سالارى دينى - يعنى همان جمهورى اسلامى - را در دنيا مطرح نمود. او به زبان هم اكتفا نكرد؛ صرفاً استدلال فكرى هم نكرد؛ عملاً اين را نشان داد.» 16
پاورقي ها:
1تا 2 – بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي در  مراسم هفدهمين سالگرد ارتحال معمار بزرگ انقلاب اسلامي حضرت امام خميني (ره) (1385/03/14)
3- بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي در  مراسم هيجدهمين سالگرد ارتحال معمار بزرگ انقلاب اسلامي حضرت امام خميني (ره) (14/3/1386)
4تا5 - بيانات رهبر معظم انقلاب در اجتماع مردم در حرم مطهر امام خميني (ره) (1382/03/14)
 6-  بيانات رهبر معظم انقلاب در مراسم پانزدهمين سالگرد ارتحال امام خميني قدس سره (1383/03/14)
7-11 بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامى‏در مراسم پانزدهمين سالگرد ارتحال امام خمينى(ره) (1383/03/14)
12تا 16- بيانات معظم له‏ در چهاردهمين سالگرد رحلت بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران حضرت امام خمينى(ره) (1382/03/14)

استفاده از این مطلب با درج نام نویسنده و ذکر منبع بلامانع است.
  سایر مطالب