تاريخ و انقلاب

ما شيفتگان خدمتيم نه تشنگان قدرت
به مناسبت هفتم تير؛ شهادت آيت الله دکتر بهشتي و 72 تن از ياران به دست منافقين
شنبه 5 تير 1389 - 11:28:32 PM
  بزرگنمایی:

نويسنده: عليرضا تاجريان
اشاره: هفتم تير ماه سال 1360يادآور عاشورايي ديگر است که تاريخ دوباره تکرار شد و هنگامه کربلايي ديگر رسيد، در آن شب سياه، انفجار بمبي در دفتر حزب جمهوري اسلامي، مظلوميت بهشتي و ياران باوفايش را به گوش ايرانيان رساند و نقاب از چهره منافقين کوردل برداشت. 
در اين نوشتار برآنيم تا شهيد مظلوم، آيت الله دکتر سيد محمد بهشتي را از نگاه امام (ره) و رهبري بشناسيم و نگاهي گذرا بر زندگي اين شهيد مظلوم داشته باشيم.

بهشتي از نگاه بنيانگذار کبير انقلاب اسلامي
بهشتي را بايد از نگاه بنيانگذار انقلاب اسلامي، خميني کبير نگريست؛ حضرت امام خميني (ره) درباره شهيد بهشتي فرمودند:« شهيد بهشتي را من بيست سال بيشتر مي شناختم، مراتب فضل ايشان و مراتب تفکر ايشان و مراتب تعهد ايشان بر من معلوم بود و آنچه که من راجع به ايشان متاثر هستم، شهادت ايشان در مقابل او ناچيز است و مظلوميت ايشان دراين کشور بود.
مخالفين انقلاب افرادي که بيشتر متعهدند، موثرتر در انقلابند، آنها را بيشتر مورد هدف قرار داده اند. ايشان مورد هدف اجانب و وابستگان به آنها در طول زندگي بود. تهمت هاي ناگوار به ايشان مي زند. از آقاي بهشتي اينها مي خواستند يک موجود ستمکار ديکتاتور معرفي کنند، در صورتي که من بيش از بيست سال ايشان را مي شناختم و برخلاف آنچه اين بي انصاف ها در سراسر کشور تبليغ کردند و مرگ بر بهشتي گفتند، من او را يک فرد متعهد، مجتهد، متدين و علاقمند به ملت، علاقمند به اسلام و به درد بخور براي جامعه خودمان مي دانستم و شما گمان نکنيد که اين آقايان که وارد شدند در اين شغل هاي دولتي، اينها يک اشخاصي بودند يا هستند که راهي براي استفاده جز اين مقام ندارند. اينها هر کدام اشخاص متعهدي بودند که در پيش مردم مقام داشتند، در پيش روحانيت مقام بزرگ داشتند و اين طور نبود که واخورده باشند که بخواهند بيايند اينجا انحصار طلب باشند . خدا انصاف بدهد به آنهائي که انحصار طلب بودند و مي خواستند بهشتي و خامنه اي و رفسنجاني و امثال اينها را از صحنه خارج کنند.»1
آري بهشتي از ياران صديق و باوفاي حضرت امام (ره) و انقلاب بود. بهشتي شهيدي بود بي ادعا که عاشق خدمت به مردم بود (ما شيفتگان خدمتيم نه تشنگان قدرت) و با نثار جان خويش ايران اسلامي را در برابر ظلم و استکبار بيمه کرد و پايه نظام مقدس جمهوري اسلامي را استحکام بخشيد و حقانيت انقلاب مردم مسلمان ايران را به اثبات رساند.

بهشتي از نگاه رهبر فرزانه انقلاب اسلامي
شايد اگر بهشتي را از نگاه رهبر فرزانه انقلاب اسلامي حضرت آيت الله خامنه اي بنگريم بهتر بتوانيم اين شهيد مظلوم را بشناسيم؛ رهبر معظم انقلاب درباره دکتر بهشتي مي فرمايند:« مرحوم شهيد بهشتي يکي از آن شخصيت هايي بود که يک حالت استثنايي در آنها مشاهده مي شود. مي دانيد آدمها دو جور هستند، يکي آدمهائي هستند که هيچ ويژگي استثنايي در آنها نيست، با استعدادند، با فکرند، ارزشمندند، اما عادي و معمولي اند.... بهشتي داراي فکر بلندي بود، مغز قوي و فعالي داشت، علاوه بر اين داراي اراده و روحيه ممتازي بود، بر خود و احساسات خويش شديداً غالب بود يک فرد بيشتر متفکر بود تا احساساتي، اگر چه گاهي اوقات احساسات او هم يک جمعيت ميليوني را به جوش مي آورد اما در همان وقت هم مي توانست مطمئن باشد که منطقي حرف مي زند.
بهشتي مظلوم زيست و مظلوم مرد، به خاطر اينکه در دوران زندگي اش کسي به عمق و والايي شخصيت اين مرد پي نبرد. بهشتي واقعاً يک انسان برجسته اي بود در همه ابعاد.به دليل اينکه شهيد بهشتي داراي شخصيت ممتازي بود همواره مورد حمله ليبرالها و منافقين واقع مي شد.
شهيد بهشتي تاثير بسياري در روند مبارزاتي امام خميني (ره) داشت. يعني از شخص امام که بگذريم، در ميان مردم ديگر که در کار مبارزه و رهبري اين مبارز و اداره اين انقلاب نقش داشتند از همه مهم تر و موثر تر مرحوم شهيد بهشتي بود، طبيعي بود که او را بيشتر مورد تهاجم قرار بدهند.»2

نگاهي گذرا بر زندگي شهيد بهشتي
شهيد سيد محمد بهشتي در 2 آبان 1307 در محله لبنان اصفهان در يک خانواده روحاني، به دنيا آمد. پدرش حجت الاسلام سيد فضل الله حسيني بهشتي و مادرش معصومه بيگم خاتون آبادي بود. محمد در سن چهار سالگي تحصيل را شروع کرد، دوره دبستان را در دبستان ثروت، دوره دبيرستان را در دبيرستان سعدي اصفهان گذراند اما طولي نکشيد که در سال سوم دبيرستان، محمد ترک تحصيل کرده و به تحصيل علوم حوزوي در مدرسه صدر اصفهان روي آورد و ادبيات عرب، فقه و اصول، منطق و دروس ابتدايي فلسفه را در اصفهان فرا گرفت.
سيد محمد بهشتي در شهريور 1325، به مدرسه حجتيه رفت و در آنجا از محضر اساتيدي چون آيت الله داماد، آيت الله اردکاني بهره گرفت. بهشتي يک سال بعد در محضر درس حضرت امام خميني (ره) حاضر شد و از محضر ايشان و همچنين اساتيد بزرگواري همچون آيت الله حجت و آيت الله العظمي بروجردي بهره مند گرديد.
بهشتي 19 سال بيشتر نداشت که به توصيه آيت الله العظمي بروجردي به همراه مرتضي مطهري و حسينعلي منتظري سفرهاي تبليغي خود را به دورترين روستاها آغاز کرد. سيدمحمد بهشتي در 20 سالگي با شخصيت هايي همچون محمد مفتح، موسي شبيري زنجاني،‌ موسي صدر، ناصر مکارم شيرازي، احمد آذري قمي، سيد مهدي روحاني، علي مشکيني اردبيلي و عبدالرحيم رباني شيرازي آشنا گشت و اين آشنايي شروعي براي مباحثه بود. بهشتي در سال 1328 جلسات «گفتار ماه» را شروع کرد و مقالات آن جلسات را در کتابهاي «گفتار ماه» و «گفتار عاشورا» منتشر کرد.
 سيدمحمد بهشتي در سال 1329 در امتحان ديپلم ادبي و امتحان ورودي دانشکده معقول و منقول (الهيات و معارف اسلامي) دانشگاه تهران شرکت کرد و يک سال بعد به تهران عزيمت کرد و زبان انگليسي را به طور فشرده آموخت. سيد محمد بهشتي در 29 تير 1330 بود که به علت حضور در ستاد اعتصاب تلگراف خانه اصفهان عليه صحبتهاي قوام و سخنراني به شهرباني احضار شد. اما مدتي بعد به قم بازگشت و به تدريس زبان انگليسي در دبيرستان هاي قم مشغول گشت. بهشتي همزمان با تدريس زبان انگليسي به تحصيل در حوزه علميه قم نيز ادامه داد و در اين زمان بود که بهشتي با علامه سيد محمد حسين طباطبايي آشنا شد و در جلسات بحث کتاب «اصول فلسفه و روش رئاليسم» شرکت کرد.
 در سال 1333 سيد محمد بهشتي دبيرستان «دين و دانش» را در قم تاسيس کرد و يک سال بعد موفق به اخذ مدرک کارشناسي رشته معقول (فلسفه و حکمت اسلامي) از دانشگاه تهران شد. بهشتي که تشنه يادگيري بود در سال 1335 دوره دکتري خود را در رشته معقول آغاز کرد. در سال 1339 کتاب «نماز چيست؟» را تهيه و تنظيم کرد و با همکاري جمعي از فضلا نحوه آموزش در حوزه علميه قم را سازماندهي کرد و کلاس زبان انگليسي و مکالمه عربي روزمره و علوم طبيعي را براي طلاب مستعد مدرسه حقاني تشکيل داد. در همان زمان مقالاتي از جمله «بانکداري و قوانين مالي اسلام»، «عالم خلق و عالم امر در قرآن» و «يک قشر جديد در جامعه ما» را نوشت.
 در شهريور 1340 بود که بهشتي به همراه اساتيدي همچون علي مشکيني، عبدالرحيم رباني شيرازي و همکاري آيت الله العظمي گلپايگاني طرح نوين آموزش در حوزه را به طور آزمايشي اجرا کرد. از جمله مقالات بهشتي در آن زمان مي توان به «حکومت در اسلام» و «قانون عليت در علم و دين» اشاره کرد.
خرداد 1341 آغازي بود تا بهشتي زمينه هاي نهضت امام خميني (ره) را پي ريزي کند؛ بهشتي در اين زمان با همکاري محمد مفتح کانون دانش آموزان قم را ايجاد کرد و به اين ترتيب به فعاليتهاي مبارزاتي آن شهر سامان مي داد. در سال 1342 بهشتي هسته تحقياتي را به منظور کار پژوهشي درباره حکومت اسلامي تشکيل داد و به ايراد سخنراني مهم در دانشگاه تهران پرداخت. در همان سال به دستور ساواک از اقامت در قم منع شد و مجبور شد به تهران مهاجرت کند.آيت الله بهشتي بعد از مهاجرت به تهران به همراه استاد مرتضي مطهري، محي الدين انواري و مهدي مولايي به عضويت شوراي روحانيت و فقاهت هيئت هاي موتلفه اسلامي  درآمد.
در سال 1343 بهشتي به خاطر سخنراني در جشن ميلاد پيامبر (ص) در مدرسه چهارباغ به شهرباني اصفهان احضار شد. بهشتي در فروردين 1344 با توصيه مراجع تقليد به آلمان عزيمت کرد تا مرکز اسلامي هامبورگ را ايجاد کند. در سال 1345 نيز بعد از تاسيس مرکز اسلامي هامبورگ در آلمان، گزارشاتي را از اين مرکز براي مبارزان داخلي همچون محمد علي رجايي، مرتضي جزايري، مهندس مهدي بازرگان و آيت الله العظمي ميلاني و … ارسال کرد. دو سال بعد  بهشتي کتاب «صداي اسلام در اروپا» را به پنج زبان دنيا تهيه و تنظيم نمود و همچنين مقالاتي از جمله «کدام مسلک» و «نقش ايمان در زندگي اسلام» را نوشت.
 بهشتي در تابستان 1348 به عراق سفر کرد و در اين سفر به ديدار حضرت امام خميني (ره)، آيت الله خوئي، آيت الله سيدمحمد باقر صدر و آيت الله حکيم رفت و با ايشان گفت و گو کرد. در همان سال به کشورهاي سوريه، لبنان و ترکيه نيز سفر کرده و از فعاليتهاي اسلامي در اين کشورها بازديد کرد. بهشتي در سال 1349 به ايران بازگشت اما به دستور ساواک از کشور ممنوع الخروج شد و همان سال بود که ساواک به واسطه سخنراني ها و فعاليتهاي آيت الله بهشتي در آلمان به ويژه سخنراني پيرامون «خداپرستي و قوانين عادلانه اسلام»، پرونده سنگيني را عليه ايشان تهيه کرد. اما مدتي نگشت که آيت الله بهشتي در 18 اسفند سال 1349 به اشتغال مجدد در آموزش و پرورش و کسب عنوان کارشناس ارشد کتابهاي علوم ديني در «سازمان کتابهاي درسي ايران» دست يافت.
 آيت الله بهشتي با همکاري آقايان سيد عبدالکريم موسوي اردبيلي، محمدجواد باهنر و محمدرضا مهدوي کني در سال 1350 مرکز تحقيقات اسلامي را تاسيس نمود و در همان سال جلسات تفسير قرآن و تحليل مسايل سياسي تحت پوشش هيات «مکتب قرآن» را آغاز نمود.
 از جمله اقدامات مهم  آيت الله بهشتي در طول سالهاي 1350 تا 1353 مي توان به تنظيم طرح ناتمام « ايدئولوژي اسلامي براي نسل جوان» با همکاري استاد مرتضي مطهري (به توصيه امام خميني)، تهيه و ارسال مقالة « حکم الجهاض و التعقيم في الشريعة الاسلامية» جهت کنفرانس سازمان بهداشت جهاني در شهر رباط ( پايتخت کشور مراکش) در زمينة تنظيم خانواده از ديدگاه اسلام در سال 1351،  دفاع از پايان نامه دکتري تحت عنوان « مسائل ما بعدالطبيعه در قرآن »، با حضور هيأت داوران آقايان مرتضي مطهري، محمد مفتح، اميرحسين آريان پور و مصلح ( با درجة بسيار خوب) و ‌ تنظيم کتاب « خدا از ديدگاه قرآن»  در سال 1353 اشاره کرد.
 در سال 1353 فعاليت هاي سياسي آيت الله بهشتي چشمگير بود. ايشان در آبان 1353 سخنراني هاي متعددي پيرامون مرجعيت، رهبري، امامت و امت ايراد فرمودند که منجر به انعکاس در گزارشات ساواک شد و همين امر باعث شد تا در سال 1354 دستگير و چند روزي را در کميته مرکزي ضد خرابکاري بازداشت شوند. اما بهشتي بعد از بازداشت نيز از پاي ننشت و جلسات «مکتب قرآن» را مجدداً برپا کرد.
 اوج فعاليتهاي سياسي بهشتي در بهمن سال 1355 بود که به ادامه فعاليت هاي روشنگرانه خود عليه رژيم پهلوي مشغول بود و در آن زمان بود که اعلاميه اي را به مناسبت فوت محمد همايون بنيانگذار حسينيه ارشاد صادر کرد و مجلس ختم را به يک تجمع سياسي اعتراض آميز تبديل نمود.
 آيت الله بهشتي در سال 1356 جلسات بحث پيرامون «شناخت از ديدگاه قرآن» را در منزل برقرار کرد. بهشتي در فروردين 1357 سفري به اروپا و آمريکا داشت تا حرکتهاي سياسي معتقد به رهبري حضرت امام خميني (ره) را هماهنگ سازد. در همان سال بهشتي به همران آقايان مرتضي مطهري، محمد مفتح، محمد امامي کاشاني، ملکي، سيد عبدالکريم موسوي اردبيلي، علي اصغر مرواريد و …  جامعه روحانيت مبارز را پي ريزي نمود.
 بهشتي در جريان محاصره منزل حضرت امام در عراق اعلاميه اعتراضي آميزي را صادر کرد و بعد از اقامت حضرت امام خميني (ره) در پاريس، ايشان با ارسال نامه اي به رئيس جمهور فرانسه خواستار حفظ حرمت حضرت امام در مدت اقامت ايشان در آن کشور شدند.
در مهرماه سال 1357 بهشتي همراه با آقايان محمد جواد باهنر، مرتضي مطهري، مهدي کروبي ومحمد رضا مهدوي‌کني دست به صدور اعلاميه هايي اعتراض آميز در محکوم کردن فاجعه مسجد کرمان زدند و چند روز بعد ايشان به جهت مذاکره و هماهنگي با حضرت امام (ره) به پاريس سفر کردند و در اين سفر حضرت امام خميني (ره) فرمان تشکيل شوراي انقلاب را صادر فرمودند. بهشتي بعد از بازگشت به ايران به صدور اعلاميه در اعتراض به حکومت نظامي و کشتار 13 آبان دانشگاه تهران همراه روحانيوني از جمله آقايان مرتضي مطهري، ‌محمد مفتح، محمد رضا مهدوي کني ، سيد عبدالکريم موسوي اردبيلي، اکبر هاشمي رفسنجاني پرداختند. آيت الله بهشتي در اوج مبارزات مردم عليه رژيم ستمشاهي پهلوي در راهپيمايي عظيم عاشورا حضور يافته و به ايراد سخنراني پرداختند. در بهمن ماه سخنراني اي با عنوان «اسلام دين آزادي است» ايراد نمودند.
 آيت الله بهشتي در بهمن ماه 1357 به فرمان حضرت امام خميني (ره) با همکاري آقايان مرتضي مطهري، محمد جواد باهنر،‌ اکبر هاشمي رفسنجاني، سيد عبدالکريم موسوي اردبيلي، سيد محمود طالقاني، سيد علي خامنه اي ، محمدرضا‌مهدوي کني، ‌مهدي بازرگان، مصطفي کتيرايي، يدالله سحابي و احمد صدر سيد حاج جوادي شوراي انقلاب را تشکيل دادند.
 آيت الله بهشتي در روزهاي سرد بهمن ماه 57 که نويد پيروزي انقلاب اسلامي را مي داد،  همراه با ديگر روحانيوون در دانشگاه تهران به علت ممانعت از آمدن حضرت امام خميني به کشور دست به تحصن زدند. آيت الله بهشتي همچون تمام ملت ايران در 22 بهمن 57 شاهد پيروزي شکوهمند انقلاب اسلامي به رهبري حضرت امام خميني (ره) بود.  
آيت الله سيد محمد بهشتي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي در 29 اسفندماه 57 به همراه آقايان سيد عبدالکريم موسوي اردبيلي، اکبر هاشمي رفسنجاني، سيد علي خامنه‌اي ، و محمد جواد باهنر ، موجوديت حزب جمهوري اسلامي را اعلام کردند و در 9 خردادماه سال 58 اولين شماره روزنامه جمهوري اسلامي (ارگان حزب جمهوري اسلامي) انتشار يافت.
 بهشتي در تيرماه سال 58 در ائتلاف بزرگ احزاب و سازمانها براي نمايندگي مجلس خبرگان شرکت کرد و در 15 مرداد همان سال 60 درصد آراء ماخوذه مجلس خبرگان را از حوزه انتخابيه تهران به خود اختصاص داد.
در اسفندماه سال 58 دکتر بهشتي به حکم حضرت امام خميني (ره)، مسئوليت ديوان عالي کشور را عهده دار شد. دکتر بهشتي در طول سال هاي 58 و 59 سفرهايي به مناطقه جنگي غرب و جنوب کشور داشتند، همچنين در طول اين سالها به شهرهايي از جمله آمل، آذربايجان و… سفر کرده و به ايراد سخنراني در جمع مردم پرداختند. بهشتي در جريان اشغال سفارت آمريکا نقش چشمگير داشتند و سخنراني ايشان در راهپيمايي بزرگ تاسوعا تهران به يادماني بود.
آيت الله سيد محمد بهشتي در طول سالهاي 59 و 60 به ايراد سخنراني هاي زيادي در جمع مردم ايران پرداختند و سخنراني ايشان درباره گروگانها و اسناد سفارت آمريکا در 16 بهمن 59 را هنوز هم مردم به ياد دارند. در طول اين دوران دکتر بهشتي مصاحبه هاي زيادي را با مطبوعات داشتند که در آنها به مسايل زيادي پرداخته شده بود. 
افسوس که منافقان کوردل به اين يار صديق انقلاب و حضرت امام فرصت زندگي ندادند و در ساعت بيست و يک و سي دقيقه روز يکشنبه هفتم تير ماه 1360 با انفجار بمبي که در دفتر حزب جمهوري اسلامي کار گذاشته بودند، آيت الله سيد محمد بهشتي را به همراه هفتاد و دو تن از شخصيت هاي برجسته کشوري که از جمله نمايندگان مجلس، اعضاي هيات دولت و … بودند به درجه رفيع شهادت رساندند.
عامل بمب گذاري منافقي نفوذي در دفتر حزب جمهوري اسلامي به نام محمدرضا کلاهي بود که پس از انفجار موفق به فرار شد.

سخن پاياني: چه نيکو است که پايان سخن ما جملاتي از شهيد بهشتي باشد.
سخن اول خطاب به تمام مسئولين و دولتمردان انقلاب اسلامي است که دغدغه خدمت به مردم و اجراي عدالت دارند. آنان بايدهميشه اين کلام بهشتي را به ياد داشته باشند که «ما شيفتگان خدمتيم نه تشنگان قدرت»
سخن دوم ما خطاب به آمريکاست که هر روز مکر و نيکرنگي تازه براي ضربه زدن به انقلاب و مردم انقلابي ايران اسلامي تدارک مي بيند و در توهمات پلندپروازانه خود فکر و خيال حمله به اين سرزمين را دارد، چرا که آمريکا از دست ما ايراني ها عصباني است؛ ما مردم ايران زمين غرور و تکبر يک قدرت استکباري را در جهان شکسته ايم، آمريکا را بارها به خاک ذلت و زبوني نشانده ايم و به دنيا فهمانده ايم که آمريکا هيچ نيست، بنابراين طبيعي است که آمريکا از دست ما عصباني باشد اما ما در جواب آمريکا يک جمله بيشتر نمي گويم و آن اين است که «به آمريکا بگوييد از دست ما عصباني باش و از اين عصبانيت بمير!»
سخن سوم خطاب به تمام عزيزاني است که دغدغه خدمت دارند اما عده اي هستند که نمي توانند حضور آنان را تحمل کنند و به هر شکل ممکن در پي تخريب هستند. سخن ما به اين عزيزان، کلام شهيد مظلوم دکتر بهشتي است؛ «ما راست قامتان جاودانه تاريخ خواهيم ماند.»


پاورقي ها:
1- روزنامه جمهوري اسلامي /7تير 82
2- روزنامه جمهوري اسلامي /7تير 82

استفاده از این مطلب با درج نام نویسنده و ذکر منبع بلامانع است.
  سایر مطالب