امام و رهبري

توصيه هاي مقام معظم رهبري به نخبگان جوان کشور
دوشنبه 27 شهريور 1385 - 8:33:44 AM
  بزرگنمایی:

نويسنده: عليرضا تاجريان
اشاره: رهبر معظم انقلاب اسلامي، اخيراً در ديداري که با عده اي از نخبگان جوان و برگزيدگان آزمونها و جشنواره هاي داخلي و المپيادهاي ملي و جهاني داشتند، توصيه هايي به نخبگان جوان کشور نمودند.
در اين ديدار، مقام معظم رهبري با ذکر نکاتي، توصيه هاي ارزشمندي به نخبگان جوان داشتند که يادآوري و پرداختن به اين توصيه ها مي تواند راهگشاي بسياري از مسايل و مشکلات مربوط به نخبگان باشد.
لذا در اين نوشتار برآنيم تا به توصيه هاي حکيمانه و ارزشمند مقام معظم رهبري به نخبگان جوان کشور، اشاره اي کوتاه داشته باشيم:

توصيه اول: کار نخبگان به نخبگان سپرده شود
توصيه اول مقام معظم رهبري، در خصوص بنياد نخبگان و اين که کار نخبگان بايد به چه کساني سپرده شود،  بود؛«  راجع به بنياد نخبگان - كه بعضى از دوستان صحبت كردند - خوشبختانه در اين اواخر مى‏بينيم كه اين بنياد، يك تحرك بهترى پيدا كرده است؛ در ضمن آن كسانى هم كه براى مسئوليت بنياد نخبگان - چه قبلاً و چه امروز - در نظر گرفتند، خودشان جزوِ نخبه‏هايند؛ حالا منتها نخبه‏هاى دوره‏هاى قبل از شما. اين‏طور نيست كه كار نخبگان به كسانى سپرده شود كه خودشان معناى نخبه را نمي دانند و حظى از نخبه بودن ندارند؛ اين نخواهد بود. ان‏شاءاللَّه بهتر هم خواهد شد. من هم تأكيد كرده‏ام، مجدداً تأكيد مي كنم و جاى مهمى است.»(1)

توصيه دوم: متصل شدن مراكز علم و تحقيق با مراكز استفاده‏كننده‏ از علم و تحقيق
توصيه دوم رهبر فرزانه انقلاب در خصوص ارتباط مراکز علم و تحقيق با مراکز استفاده از علم و تحقيق بود؛ «متصل شدن مراكز علم و تحقيق با مراكز استفاده‏كننده‏ى از علم و تحقيق؛ اينها همديگر را زير نظر داشته باشند و از هم استفاده كنند. هم آنها مي توانند تحقيق اينها را جهت بدهند، هم اينها مي توانند فعاليت آنها را جهت بدهند. ان‏شاءاللَّه اين را حتماً جنابعالى دنبال كنيد.» (2)

توصيه سوم: هدف نخبگان از مهاجرت به خارج از کشور
توصيه سوم رهبري در خصوص هدف نخبگان از مهاجرت به خارج از کشور بود؛« هدف بايد اين باشد كه انسان براى كشور خودش، براى مردم خودش، براى خانواده‏ خودش، براى آن سرزمينى كه او را در خود نشانده؛ بارور كرده و ثمربخش كرده، براى نسل فعلى و نسلهاى آينده مفيد واقع شود. هدف بايد اين باشد. اين هدف هر طور كه فراهم شود، ايرادى ندارد.»(3)

توصيه چهارم: حفظ « استقلال فرهنگي»
رهبر معظم انقلاب اسلامي در خصوص «استقلال فرهنگي» نيز به نخبگان جوان کشور،  توصيه اي ارزشمند داشتند؛« امروز استقلال فرهنگى در اين كشور، روزبه‏روز در حال پيشرفت است و خودباورى فرهنگى بيشتر مي شود. اصرار ما هم همين است كه اين كار بشود و شما جوانها به اين توجه كنيد و هر حركتى را كه مشاهده مى‏كنيد با اين روحيه‏ استغناى فرهنگى و استقلال فرهنگى معارضه دارد، با چشم بدبينى به آن نگاه كنيد و بدانيد كه هدايت شده است.»(4)

توصيه پنجم: حرکت در مسير رشد علمي کشور
رهبر معظم انقلاب اسلامي در ديدار با نخبگان جوان کشور، روند رشد علمي کشور را جزو شتابنده ترين روندهاي رشد علمي در دنيا دانستند و اظهار اميداوري کردند که اگر با همين شتاب و آهنگ در مسير رشد علمي حرکت کنيم، نتايج آن را در ده، پانزده ساله آينده شاهد خواهيم بود.
توصيه رهبر فرزانه انقلاب در خصوص رشد علمي کشور نيز بسيار ارزشمند بود؛  «… شتاب خوب است ؛ منتها اين شتاب بايستى حفظ شود. اين چيزى كه شما جوانهاى آگاه و هوشمند و مستعد بايد بدانيد، اين است كه اين شتاب را بايستى همچنان حفظ كرد. مسئولان هم البته به اين مسأله اهتمام دارند و بنا هم بر همين است كه اين چيزها دنبال شود. اگر در يك گوشه‏اى اختلالى هم در كيفيت پيشرفت كار هست، اينها اختلالهاى جزئى است و برطرف خواهد شد. ما منكر وجود عيوب نيستيم؛ منتها منكر اين هستيم كه اين عيوب ما را نااميد كند؛ اين را نمي گذاريم؛ يعنى بنده خودم و مسئولانى كه مسئولان اين بخشها هستند، با همه‏ وجود با نااميدى مبارزه مي كنيم. براى اينكه مهمترين مانع پيشرفت يك شخص و يك ملت، نااميدى و تاريك ديدن افق است؛ نه، افق روشن است و مى‏توان جلو رفت.»(5)

توصيه ششم: به نام نخبه و استعداد درخشان قانع نباشيد
توصيه حکيمانه رهبر معظم انقلاب اسلامي به يکي از نخبگان جوان کشور که از جايگاه فارغ التحصيلان علوم انساني، گله کرده بود، اين بود که ؛ « من به شما بگويم، اگر شماها ان‏شاءاللَّه زبده شويد و در همين علوم انسانى، مثلاً تاريخ، جامعه‏شناسى و روانشناسى‏اى كه خودتان گفتيد، پيشرفت كنيد، حقيقتاً بدانيد ارزش شما در جامعه و در سطح بين‏المللى، از يك پزشك پيشرفته يقيناً كمتر نيست؛ بلكه بيشتر هم هست. شما الان نگاه كنيد، ببينيد در اين چهره‏هاى علمى معروف دنيا چند تا پزشك هستند، چند تا جامعه‏شناس يا مورخ وجود دارند. مى‏بينيد كه تعداد و برجستگى اين دومى بيشتر است. منتها بايد كار كنيد تا پيش برويد. به اين مقدارى كه الان شماها رسيده‏ايد، مطلقاً قانع نباشيد. به نام نخبه و استعداد درخشان هم قانع نباشيد. شما با انتخاب به عنوان نخبه، چه مثلاً با پذيرش در كنكور يا مدال آوردن در فلان المپياد يا فلان جشنواره، وارد يك جاده‏اى شده‏ايد. وضع فعلى شما اين است. شما وارد اين جاده شده‏ايد. چنانچه از حركت باز بمانيد، همين اول جاده مانده‏ايد و مثل اين است كه وارد نشده باشيد. اهميت كار شما اين است كه اين جاده را با هر چه سرعت بيشتر طى كنيد، پيش برويد و خسته نشويد تا ان‏شاءاللَّه به آنجايى برسيد كه شايسته‏ى شماهاست.»(6)

توصيه هفتم: کارهاي نمادين براي نشان دادن جايگاه علم در نظام جمهوري اسلامي
رهبر معظم انقلاب اسلامي جلسه  ديدار خود با نخبگان جوان را، جلسه حل مشکلات ندانسته، بلکه هدف اين جلسه را يک هدف بالاتر عنوان کردند؛« من يك نكته‏اى را عرض بكنم. اولاً هدف از اين جلسه، حل اين مشكلات نيست. اين مشكلات بايد حل بشود، بلاشك. ليكن اين جلسهى ما، يك هدف بالاترى دارد؛ من بارها هم اين را گفته‏ام. اين جلسه عمدتاً يك جلسه‏ نمادين است. اين جلسه اولاً، نشان‏دهنده‏ تكريم نظام جمهورى اسلامى به علم، ثانياً، به تحصيل كننده‏ علم و ثالثاً، به اهميت علم در پيشرفت كشور است؛ نماد اينهاست.»(7)
چنانچه از بيانات مقام معظم رهبري بر مي آيد، توصيه ديگر، رهبر فرزانه انقلاب اين بود که بايد کارهاي نمادين براي نشان دادن جايگاه علم در نظام مقدس جمهوري اسلامي صورت بگيرد.

توصيه هشتم: جبران عقب افتادگي هاي علمي؛ يک هدف راهبردي بلند مدت
رهبر معظم انقلاب اسلامي در ادامه بيانات گوهر بار خويش، عقب افتادگي هاي علمي را از بزرگترين ضربه هايي برشمردند که بر کشور وارد شده است.ايشان در ادامه بيانات خويش، توصيه به جبران اين عقب افتادگي ها کردند؛ « خوب، ما اين عقب‏افتادگى تاريخى را بايد جبران كنيم؛ يعنى ما ضربه را از بى‏علمى خورده‏ايم. اگر امروز دنياى اسلام از لحاظ اقتصادى عقب است، از لحاظ فرهنگى يا سياسى عقب‏مانده است، اين به خاطر آن است كه رقيب، يعنى دنياى غرب، مجهز به سلاح علم است. از سلاح علم براى غلبه‏ در ميدانهاى سياست، اقتصاد و فرهنگ استفاده مي كند.
ما بايد اين سلاح را به دست آوريم. بايد بتوانيم مسلح به علم شويم تا تهديد رقيب - يا رقيب يا دشمن، حالا همه‏شان يك جور نيستند - نتواند آن‏طورى كه تاكنون كارآمد بوده است، كارآمد باشد. ما بايد اين را داشته باشيم. اين يك هدف راهبردى بسيار بلند ملت و بسيار مهم و حياتى است. علم را بايد به دست آورد.»(8)

توصيه نهم: علم بايد با اخلاق و ايمان همراه شود
توصيه ديگر رهبر معظم انقلاب اسلامي به نخبگان جوان کشور، اين بود که « علم به تنهايى كافى نيست. علم بايد با اخلاق و ايمان همراه شود تا ما به همان چاله‏اى نيفتيم كه غرب در آن افتاد؛ يعنى علم براى آن وسيله‏ ظلم شد، وسيله‏ انحراف اخلاقى شد و وسيله‏ گسترش فرهنگ هاى گمراه‏كننده و هلاك‏كننده شد. ما بايد دچار آن نشويم. آن به جاى خود محفوظ، اما حالا نقطه‏ اساسى اين است كه علم براى ما يك امر حياتى است.»(9)

توصيه دهم: «خطرپذيرى» و «كار سخت » براي پيشرفتهاي ملي
مقام معظم رهبري، دو عنصر «خطرپذيري» و «کار سخت و پيگير و پشتکار» را از مهمترين عناصر تاثيرگذار در پيشرفتهاي ملي براي کشورها برشمردند و اين دو خصوصيت را به نخبگان جوان کشور توصيه نمودند:
« من ميخواهم امروز اين دو خصوصيت را به شماها توصيه كنم.
خطرپذيرى؛ نقطه‏ى مقابل آن، ترس است. ترس از چه؟ ترس از عدم موفقيت؛ وارد نشويم كه مبادا موفق نشويم؛ حركت نكنيم كه مبادا نرسيم؛ اقدام نكنيم كه مبادا مورد قبول قرار نگيرد؛ اقدام نكنيم كه مبادا براى ما مشكلات ايجاد كند. اينها همه‏اش نقطه‏ مقابل خطرپذيرى است. يكى از خصوصيات خوب غربيها - كه ما خصوصيات بد و خوب، هر دو را در كنار هم مى‏بينيم و انكار نمي كنيم - خطرپذيرى است. غربيها اين خصوصيت مثبت را و به تبع آنها آمريكاييها - كه فرهنگ اروپاييها را اول‏بار گرفتند - خطرپذيرند. خطرپذيرى مي تواند جامعه را موفق كند. شما جوانها بايد آماده باشيد؛ ترس از اينكه شايد نشود، اين خيلى چيز بدى است. گاهى اوقات تصورات انسان، يك آينده‏اى را براى انسان تصوير مي كند كه به كلى او را مأيوس مي كند؛ اين به نظر من، يكى از ايرادهاست. حالا اگر وارد دانشگاه شديم، اگر درس خوانديم، اگر اين تحقيق را كرديم، اگر وارد رشته‏ تحقيق و پژوهش شديم، آيا قبول مي شود؟ آيا دست ما را به جايى بند مي كنند؟ آيا نمي كنند؟ بايد وارد شويد! به قول شاعر عرب مي گويد: «شر من الشر خوف منه عن يقعى»؛ از بلا بدتر، ترس از بلاست، ترس از فرود آمدن بلاست؛ اين از خود بلا سخت‏تر است. نبادا نشود؛ خوب به اين «نبادا» نبايد اعتنا كرد. وارد شويد، خواهيد ديد كه مي شود. در همه‏ ميدانهاى مادى و معنوى كه انسان موفقيتى مشاهده مي كند، اين جرئت و گستاخى و نترسيدن از احتمال موفق نشدن، عامل بسيار مهمى است كه ما را پيش مي برد.
يكى هم مسئله‏ «كار سخت» نقطه‏ مقابل تنبلى است. نگذاريد تنبلى و راحت‏طلبى و تن دادن به زندگى دور از مشكل، شما را وسوسه كند. اگر اين حالت تنبلى وجود داشت، هيچ‏كدام از اين كشفيات مهم علمى به وجود نمي آمد. شرح حال اين كاشفان و مخترعان بزرگ را ببينيد، چطور خواب را بر خودشان حرام كردند، سختيها را براى خودشان هموار كردند، با مشكلات ساختند و رفتند تا به آن نقطه‏ اساسى رسيدند. البته اين موفقيتها در بسيارى از موارد - شايد بتوان گفت در اغلب موارد - در نهايت هم برايشان فايده داشته؛ فايده‏ مادى و زندگى و عنوان و پول و اين چيزها را هم داشته است. ليكن اينها از اول هدفشان اين چيزها نبوده است؛ مي خواستند بروند تا عمق يك مسئله و يك كار را به دست آورند و به آنجا برسند. اين را به عنوان يك توصيه‏ قطعى عرض مي كنم.»(10)

توصيه يازدهم: علم با دين و اخلاق همراه باشد
توصيه بسيار ارزشمند ديگر رهبر فرزانه انقلاب اسلامي به نخبگان جوان کشور اين بود که علم با دين و اخلاق همراه باشد؛ « علم با دين و اخلاق هست كه براى بشريت مفيد خواهد بود. اين را به طور قاطع بدانيد، علم هر چه هم پيشرفت كند، اگر از اخلاق و دين فاصله بگيرد، به حال بشريت مفيد نخواهد بود. آن كسانى كه مي گويند ما دانش را براى ارتقاء بشريت مي خواهيم، بايد به اين نكته توجه كنند.»(11)

توصيه دوازدهم: براي دل و معنويت خودتان هم کار کنيد
رهبر معظم انقلاب اسلامي در ادامه بيانات خويش، نه تنها به نخبگان کشور بلکه به تمام جوانها توصيه کردند که براي دل و معنويت خودشان هم کار کنند؛« من توصيه‏ام به جوانها اين است: شما، همان قدرى كه براى علم كار مي كنيد، براى دل و معنويت خودتان هم كار كنيد. ميدان معنويت به روى شما باز است. علم و معنويت با هم هيچ منافاتى ندارند. كار كردن در يك كارگاه علمى، كارگاه آموزشى، مركز تحقيقات، فلان كلاس درس و فلان دانشگاه، هيچ منافاتى با اين ندارد كه انسان نمازش را اول وقت، با توجه و با احساس حضور در مقابل خداوند به جا آورد. اين، دل شما را شستشو مي دهد. شماها جوانيد و دلهاى شما نورانى است؛ حتى كسانى هم كه تا حالا خيلى با مسائل مذهبى سر كار نداشته‏اند، دلهايشان به خاطر جوانى پاك و صاف است؛ يعنى دل شما از دل افرادى در سنين من، وضعش خيلى بهتر است و آمادگى‏تان زياد است. مثل آينه‏هاى شفاف، نور لطف و توجه الهى را زود مي گيرد و منعكس هم مي كند؛ يعنى شما وقتى كه از لحاظ دينى خوب بوديد، از لحاظ روحى پاكيزه و پاكدامن بوديد، عفيف بوديد، متذكر بوديد، حضور خودتان را در برابر پروردگار حقيقتاً حس كرديد، وقتى اين‏طورى باشيد، وجود شماها - در هر نقطه‏اى باشيد؛ چه دانشگاه، چه محل كار، چه خانه و چه خانواده و فاميل - تأثير نورانى خواهد داشت؛ يعنى وقتى شما خوب باشيد و نورانى باشيد، به ديگران هم نور مي دهيد. اين را قدر بدانيد و از دست ندهيد. اين خطاب به شما چند ده نفرى كه اينجا هستيد، نيست؛ اين خطاب به همه‏ جوانهاست و بخصوص جوانهايى كه دارند در كار علم حركت مي كنند. و خوشبختانه امروز به ميزان زيادى همين هم هست.»(12)

توصيه سيزدهم: خوب روزه بگيريد
توصيه ديگر رهبري به نخبگان جوان کشور اين بود که از فرصت ماه رمضان استفاده کنند؛ « از فرصت ماه رمضان استفاده كنيد؛ روزه را خوب بگيريد؛ جوانها روزه كه مي گيرند، منتها خوب روزه بگيريد. خوب روزه گرفتن به اين است كه در حالى كه دهان شما از لحاظ خوردنى و آشاميدنى روزه است، دلتان را هم در زمينه‏ى هوسها، چشم خودتان را هم در زمينه‏ آنچه كه با چشم از هوسها دنبال مي شود و بقيه‏ اعضا و جوارح را روزه نگه داريد. احساس كنيد كه در اين ماه - يعنى ماه رمضان - با اين حال روزه داريد به خداى متعال نزديكتر مي شويد و دلتان نوراني تر مي شود.»(13)

توصيه چهاردهم: نقشي که بر عهده شماست، آن را ايفا کنيد
آخرين توصيه مقام معظم رهبري به نخبگان جوان کشور اين بود که در شرايط فعلي نقشي که بر عهده آنهاست، ايفا نمايند؛ « شما جوانها خودتان بايد احساس كنيد نقش‏آفرينيد؛ منتظر اين نباشيد كه حالا در جاهاى ديگر اتفاق خاصى بيفتد. بله، دستگاههاى دولتى وظايفى دارند، بنياد نخبگان وظايفى دارد و بايد انجام بدهند و ان‏شاءاللَّه انجام هم مى‏دهند و بتدريج بهتر هم خواهد شد؛ اما آنى كه محور مسئوليت است، آن را شما «خودتان» بدانيد. خودتان احساس كنيد كه مسئوليد و احساس كنيد كه نقش داريد. اين كه آيا در آينده به ما نقشى خواهند داد يا نه؟ اين را فعلاً شما كنار بگذاريد و ببينيد امروز در دوران دانشجويى و دوران تحصيل و كسب كمال، چه نقشى به عهده‏ى شماست، آن نقش را ايفا كنيد؛ و آن، خوب درس خواندن، خوب كار كردن، جدى حركت كردن، شتاب اين حركت را مطلقاً كاهش ندادن و در كنار تحصيل علم به تحصيل دين و تقوا و تزكيه‏ نفس هم پرداختن است.»(14)

پاورقي ها:
1تا 14- بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامى‏ در ديدار نخبگان جوان، 25/6/1385

استفاده از این مطلب با درج نام نویسنده و ذکر منبع بلامانع است.
  سایر مطالب