سياسي

جنگ رواني و اهداف آن
سه شنبه 27 بهمن 1388 - 8:10:02 AM
  بزرگنمایی:

نويسنده: عليرضا تاجريان
در اين نوشتار سعي داريم تعريفي از جنگ رواني و ماهيت آن ارايه دهيم و به اهداف مورد نظر آن اشاره اي کوتاه داشته باشيم

تعريف جنگ رواني
وزارت جنگ آمريکا در کتاب «در صحنه نبرد»، جنگ رواني را اين گونه تعريف مي کند: «جنگ رواني استفاده برنامه ريزي شده از تبليغات و ساير اعمالي است که قبل از هر چيز با هدف تاثير بر نظرات، احساسات، مواضع و رفتار جوامع دشمن، بي طرف، يا دوست و به شيوه اي خاص دستيابي به اهداف ملي صورت مي گيرد.»(1)
نکته اي که مي توان از تعريف بالا دريافت، اين است که جنگ رواني به زمان جنگ و يا زمان اعلام وضعيت فوق العاده محدود نمي شود.
نيروي دريايي آمريکا نيز در کتابي به موضوع «جنگ رواني» اين گونه مي پردازد: «وظيفه عمده جنگ رواني، تحميل اراده ما بر اراده دشمن است، به منظور حاکم شدن بر اعمال آنان از راههاي غير از راههاي نظامي و وسايلي غير از وسايل اقتصادي.»
«عمليات مربوط به جنگ رواني ممکن است کوتاه مدت يا دراز مدت باشد که انواع فعاليتهاي کوتاه مدت آن موارد زير را شامل مي شود: الف- تبليغات راهبردي ، ب- تبليغات جنگي، ج- نشر خبر، د- فريب دشمن به روشي منظم و دقيق، ه- تبليغات سري.
جنگ رواني دراز مدت، شامل نشر خبر به روش مستمر و با استفاده از وسايل مختلف و يا هدف کمک به سياست خارجي دولت و بالا بردن شهرت و اعتبار آن و دستيابي به دوستي و تاييد، مي باشد.»(2)
 
اهداف جنگ رواني
بايد توجه داشت که شکست حقيقي، در جنگ رواني نهفته است چرا که اين جنگ رواني است که يک کشور را از ادامه مقاومت محروم مي سازد و موجوديت سرباز را به عنوان يک فرد از بين مي برد و او را به يک ابزار جنگي نامناسب تبديل مي نمايد. در واقع جنگ رواني تنها چيزي که سرباز را به ادامه جنگ وامي دارد، از او مي گيرد و سرباز بدون اميد شبيه تانکي است که بر بالاي آن توپي استوار نباشد.
براي آنکه بتوانيم بهتر با مفهوم جنگ رواني آشنا شويم به اهدافي که جنگ رواني در پي تحقق آن است، اشاره کوتاهي مي کنيم:

هدفهاي سياسي
به جرات مي توان گفت که اغلب عمليات رواني که دولتي بر ضد دولت ديگر انجام مي دهد، به منظور تحقق هدفهاي سياسي مي باشد که اين هدفها با توجه به مسئله زمان، داراي ماهيتهاي متفاوتي هستند و در نتيجه جنگ رواني اهداف سياسي دراز مدت، کوتاه مدت و يا ميان مدت را دنبال مي کند.
به عنوان مثال اهداف سياسي کوتاه مدت آمريکا از ايجاد جنگ رواني عليه ايران اين است که در مقطع کنوني بيانيه اي در شوراي امنيت بر عليه ايران صادر شود. اهداف ميان مدت آمريکا نيز اين است که ايران را از دستيابي به فناوري آوري صلح آميز هسته اي محروم سازد و غني سازي اورانيوم را در خاک ايران متوقف کند. اما اهداف دراز مدت آمريکا در بازي هسته اي ايران، اين است که با فريب افکار عمومي و با توسل به زور يک جوي ناسالم و جنگ رواني را بر عليه کشورمان پي ريزي کند و به خيال واهي خويش به «براندازي خاموش» يا «براندازي نرم» ايران اسلامي دست يابد.

هدفهاي سياسي- نظامي
اهداف سياسي- نظامي که آمريکا و ديگر دشمنان ايران اسلامي در جنگ رواني دنبال مي کنند، مي توان در موارد زير خلاصه کرد:
1- ممانعت از اينکه هيچ دولت ديگري با ايران متحدد نشود و يا به يک پيمان مخالف عليه آمريکا نپيوندد.
2- تضعيف و از بردن وحدت بين کشورهاي اسلامي و کشورهاي عضو هر پيمان سياسي- نظامي مخالف آمريکا
3- ترغيب حالت فروپاشي و از هم گسيختگي در خاک ايران.
4- حمايت هاي سياسي و نظامي از نيروهاي اپوزيسيون و اشرار در برخي از مناطق مرزي ايران.
6-تضعيف ساختار نظارت و سلطه اجتماعي و سياسي در کشور ايران …

هدفهاي نظامي
جنگ هاي رواني براي تحقق دو نوع عکس العمل رواني متفاوت از يکديگر در فکر سرباز دشمن به کار مي رود، که نوع اول، به طور کلي از بين رفتن روحيه يا کفايت نظامي سرباز است. در اين حالت سرباز در مورد مسئله جنگ بي علاقه مي شود و برخوردي منفي پيدا مي کند، به اين نوع از عکس العمل رواني مي توانيم عنوان «عمليات روحيه» اطلاق کنيم. اما نوع دوم عمليات رواني با اين هدف صورت مي گيرد که تاثيري شديدتر بر سرباز بگذارد و او را به انجام عملي بارز، که داراي تاثير مستقيم بر نبرد است، بکشاند. براي مثال، او را وادارد تا تسليم شود، يا موضع خود را ترک کند، يا دست به انقلاب بزند. اين نوع از عمليات را به سادگي نمي توان انجام داد، مگر وقتي که بر طرحي عاقلانه و مطالعه شده و بهترين اجراها استوار شده باشد.(3)
بايد توجه داشت وضعيت سربازان از جهت معنوي و مادي پايه اي است که بايد طراح جنگ رواني آن را به خوبي درک کند و اين نکته را به خاطر داشته باشد که عمليات رواني نبايد به وفاداري و علاقه سرباز به وطنش تعرض کند، چرا که اين تعرض ممکن است سبب زياد شدن مقاومت وي بشود.
اين مسئله را مي توانيم به خوبي در تبليغات رواني آمريکا و ديگر دشمنان ايران مشاهده کنيم که هر روز با ايجاد موجي از جنگ رواني و با پخش شايعات مربوط به حمله نظامي به تاسيسات هسته اي ايران، اين اهداف نظامي را دنبال مي کنند.


 پاورقي ها:
1تا 3-  جنگ رواني، صلاح نصر، ترجمه محمود حقيقت کاشاني، انتشارات سروش و مرکز تحقيقات، مطالعات و سنجش برنامه اي صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، تهران، 1380

استفاده از این مطلب با درج نام نویسنده و ذکر منبع بلامانع است.
  سایر مطالب