پيامبر و ائمه اطهار

باز در جان جهان يک سره غوغاست، حسين/اين چه شوري است که از ياد تو برپاست حسين
سه شنبه 16 آذر 1389 - 8:10:53 AM
  بزرگنمایی:

بار ديگر شور حسيني همه را در بر گرفته است. ماه محرم فرا رسيده است. عزاداران حسيني، با شوق و عشق در مجالس سوگواري امام حسين (ع) حضور مي يابند ، جامه سياه بر تن مي كنند و بانگ بر مي آورند که :
باز در جان جهان يک سره غوغاست، حسين
اين چه شوري است که از ياد تو برپاست حسين
گذشت زمان ، اين نكته را روشن کرده كه امام حسين (ع) و يارانش ، مردان پيروز واقعه كربلا بودند . گرچه آنان در كربلا ، جان خويش را از دست دادند ، اما اسلام را روح و حياتي دوباره بخشيدند ، و شيوه مبارزه با ستم را به جهانيان آموختند . در اين حماسه بزرگ ، امام حسين و ياران باوفايش به شهادت رسيدند ، اما براي هميشه تاريخ ، در نگاه دين باوران و عدالتخواهان ، جايگاهي شكوهمند يافتند و محبوبِ دلها شدند .
قيام امام حسين (ع) در عاشوراي سال 61 هجري ، با نثار خونهاي پاك عزيزان ، اسارت بانوان و کودکان و با صحنه هايي آكنده از مصيبت و مظلوميت رقم خورد . بر اين اساس ، يادآوري اخبار آن قيام خونين ، همواره عواطف انسانها را برانگيخته و در طول تاريخ ، منجر به برپايي عزاداري با اشكال‌ گوناگون شده است .
عزاداري، مراسمي است كه معمولا براي تسلي دادن به فرد يا افراد مصيبت ديده برگزار مي شود . شخصيت امام حسين (ع ) و حوادث قيام او ، چنان مصيبت بار است كه پس از گذشت قرنها ، مردم خود را داغدارِ آن حادثه بزرگ مي دانند و با شركت در مراسم سوگواري ايشان ، به يكديگر ، و به صاحبان اصلي مصيبت - پيامبر و اهل بيت آن حضرت - تسلّي مي دهند . ويژگي اصلي عزاداري امام حسين ، اين است که در قالب مردمي ترين رسم‌ هاي اجتماعي ميان مسلمانان انجام مي شود و زن و مرد و پير و جوان ، با حضور در مراسم سوگواري ، پيامها و درس‌ هاي حماسه حسيني را با عمق جان مرور مي كنند .
گوينده :
ريشه عزاداري امام حسين را بايد در مهر و محبّتِ به او جستجو كرد كه تا عمق احساسات و عواطفِ عزاداران راه يافته است . عزاداران براساس پيوند عميق عاطفي با امام ، هر ساله مراسم عزاي حسيني را به شکلي با شكوه برگزار مي كنند ، و اين ، مصداق بارز اين سخن رسول خدا (ص) است که فرمود : " براي شهادت امام حسين در دلهاي مؤمنان ، حرارتي است كه هرگز سرد و خاموش نمي شود . "
شهيد مطهري ، انديشمند معاصر در اين باره مي گويد : « هر مكتبى اگر چاشني اى از عاطفه نداشته باشد و صرفاً به آرمان و انديشه بسنده کند ، آنقدرها در روحها نفوذ نمي کند و شانس بقا ندارد . ولى اگر يك مكتب ، چاشني اى از عواطف داشته باشد ، اين عواطف و احساسات به آن حرارت مى‏ بخشد . بدون شك ، مكتب امام حسين ، مکتب منطق و فلسفه است و بايد از آن درسهاي بسيار آموخت . اما اگر اين مكتب را صرفاً به صورت يك مكتب فكرى بازگو كنيم ، حرارت و جوشش آن گرفته مى‏ شود و كهنه مى‏ گردد . »
عزاداري براي امام حسين (ع) ، سبب شده است که ياد و پيام نهضت عاشورا براي هميشه زنده و جاويد بماند و آموزه‌ هاي آن به بشريت منتقل شود . از اين طريق ، همه انسانها در طول تاريخ ، با مفاهيم ارزشي چون : ستم ستيزي ، آزادگي ، شهادت طلبي ، ايثار و حقيقت جويي آشنا شده اند . ادوارد گيبون ، نويسنده انگليسي در اين باره مي نويسد : " طي قرون متمادي در سرزمين هاي مختلف ، شرح صحنه هاي حزن انگيز مرگ حسين ، موجب بيداري قلب حتي خونسردترين مخاطبان شده است . پيروان امام حسين با عزاداري حسيني مي آموزند كه نبايد پستي و تحقير و استعمار و استثمار را پذيرفت ، زيرا شعار پيشرو و سرور آنان ، تن ندادن به ظلم و ستم بود . »
در مجالس عزاداري امام حسين ، عالمان و سخنرانان ، مباحث ديني ، اخلاقي و تربيتي را مطرح مي کنند و شرکت کنندگان در محافل سوگواري را با شخصيت امام حسين و علل و آثار نهضت آن بزرگوار آشنا مي سازند . در اين مراسم ، منطق و معرفت ، با اشك و سوز براي مظلوميت سرور شهيدان همراه مي شود و جان ‌هاي خسته از زندگي روزمره را متحول مي سازد . به اين ترتيب ، عزاداران ، احساس پاكي و معنويت مي كنند . درواقع همانگونه كه در محرم سال 61 هجري ، امام حسين (ع) براي احياي ارزشهاي ديني قيام كرد ، مراسم عزاداري آن حضرت در طول تاريخ ، بستري براي زنده نگه داشتن دين و ترويج معارف آن بوده است .
از همين رو ، امام خميني (ره) مي فرمايد : « اين مصيبتها را زنده نگاه داريد . زيرا بركاتي كه به ما مي رسد از آنهاست . اين بركات از كربلاست . كربلا و نام مبارك سيدالشهدا را زنده بداريد كه با زنده بودن او ، اسلام زنده نگه داشته مي شود . »
روايات نقل شده از اهل بيت پيامبر ، بيانگر آن است كه آنان ، به ياد مصائب و مظلوميت امام حسين (ع) مي گريستند و علاقمندان خود را به بزرگداشت ياد شهداي کربلا ، تشويق مي کردند . ابوعلي دِعبل خزاعي ، شاعر توانا و دوستدار خاندان پيامبر ، مي ‏گويد : در شهر مرو ، مولايم علي بن موسي ( امام رضا ) (ع) را ديدم كه با حالتي محزون در ميان ياران خود نشسته بود . با ديدن من خوشحال شد و فرمود : « خوشا به سعادتت اي دعبل كه ما را با دست و زبانت ياري مي‏ كني ! » سپس مرا مورد احترام قرار داد و فرمود : « دوست دارم براي من شعري بخواني . اين روزها ، روز حزن و اندوه ما و روز شادي دشمنانمان است. »
نخستين كساني كه مراسم سوگواري و عزاداري را براي امام ‏حسين ع برپا كردند ، بانواني بودند كه پس از واقعه كربلا به اسارت درآمدند . خانواده امام حسين و يارانش از همان زمان ، نوحه‏ سرايي را آغاز كردند . پس از واقعه عاشورا ، كاروان اسيران در كوفه به عزاداري پرداخت و افشاگري عليه مظالم و جنايات امويان را آغاز نمود . مردم شام نيز پس از خطبه روشنگر امام سجاد (ع) ، تحت تأثير قرار گرفتند و به عزاداري براي امام حسين پرداختند. در مدينه، براي نخستين ‏بار ، اُمّ سَلَمه ، همسر پيامبر (ص) ، مراسم عزاداري براي امام حسين برپا كرد . از زمان امام باقر به بعد ، عزاداري در قالب خواندن اشعار حزن انگيز ، به ‏تدريج تحول يافت و اندك اندك جنبه مراسم و حالت تجمع و يادبود پيدا كرد.
در عصر امام صادق (ع) ، عزاداري امام حسين (ع)، بيش از پيش رونق يافت. اما مردم تنها يک روز مجاز بودند در كنار مرقد آن حضرت در كربلا عزاداري کنند .
در دوره هاي بعد تاريخي، عزاداري امام حسين غالباً به مرثيه ‏سرايي و گريستن محدود مي شد. مرثيه بيشتر در قالب شعر بود و شاعران شيعي آن را مي‏ خواندند. در كنار آنها، مي‏ توان از قصه‏ گوياني نام برد كه واقعه كربلا را به تفصيل بيان مي کردند.
عزاداري براي امام حسين (ع ) به هر شکلي که انجام شده ، تاثيرات فراواني بر جا گذاشته است . " سون آندرسون فون هيدن " خاورشناس كه براي مطالعه مناطق كويري به ايران سفر کرده بود ، درباره مراسم عزاداري در طبس نوشته است : « من در ماه محرم ، وارد طبس شدم . دهه اول اين ماه ، به امام حسين (ع) ـ شهيد كربلا ـ اختصاص دارد . سالگرد شهادت امام حسين ، عاشورا ناميده مي ‏شود و هيچ روزي از سال ، احساسات مذهبي شيعيان به اندازه اين روز تحريك نمي‏ شود . ياد حسين ، در تمام شهرهاي ايران با نوحه و ناله و اشكهاي سوزناک ، زنده مي ‏شود . دلاوري‏ هاي حسين مورد تمجيد قرار مي ‏گيرد و دشمنش ، يزيد ، مورد نکوهش قرار مي گيرد. تمام اين اتفاقات، روح حميت و آزادمردي را در مخاطبان مي آفريند. »
اشک و آه عزاداران ، آنان را به آرامش روحي رواني مي رساند . از سوي ديگر ، سبب مي شود که آنان بكوشند در رفتار خود ، شبيه به آن انسان هاي کاملي باشند که در صبر و استقامت و فداکاري در عالم ممتاز بودند . هنگامي كه عزاداران به يادِ وفاداري ابوالفضل العباس (ع) ، يا آزادگي حرّ بن يزيد رياحي اشك مي ريزند ، ناخودآگاه ، مي كوشند در حد توان ، جوانمرد و وفادار باشند ، و از نامردمي دوري کنند.
سوگواري بر امام حسين (ع) ، حرکتي كاملا آگاهانه و معنا دار است . گراميداشت بزرگمردي كه براي احياي دين و اجراي عدالت ، سخت ترين شرايط را به جان خريد ، روح و روان فرد عزادار را به شخصيت عظيم آن انسان وارسته پيوند مي زند . از سوي ديگر ، ماهيت زشت و پليد کساني را که دربرابر امام حسين (ع) صف آرايي کردند ، آشکار مي سازد و موجب مي شود مردم عميقا از ظلم و ستم متنفر شوند.
از همين رو، گفته اند گريه و عزاداري براي حسين (ع) ، انقلاب و مكتب او را زنده نگاه داشته است . امروزه شاهديم که قيام امام حسين و آموزه هاي تربيتي ، سياسي ، فرهنگي و اجتماعي آن ، در رشد و بيداري جوامع، تاثير داشته است. مي توان گفت عناصر موثر در نهضت کربلا ، از مؤلفه هاي اصلي بالندگي اسلام در طول تاريخ بوده است.

گردآوري: گروه اينترنتي تاجريان
منبع: واحد برونمرزي/ عسگري

استفاده از این مطلب با درج نام نویسنده و ذکر منبع بلامانع است.
  سایر مطالب